الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

35

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

اهميت و توانمندى مالى از منظر اسلام مقدّمه : در اسلام ، انبوهى از احكام اقتصادى وجود دارد كه ناظر به دقيق‌ترين و ظريف‌ترين رفتارهاى اقتصادى بشر است . احكامى كه اگر تا ديروز اهميت آن براى مردم شناخته شده نبود ، امروز با توجه به ناكامىها و شكست نظام‌هاى اقتصادى شرق و غرب در عرصه‌هاى بين المللى ، اهميت آن بيشتر آشكار شده است . بىترديد استقلال ، ثبات سياسى ، نفوذ در مجامع جهانى ، اقتدار ملى و ميزان تسلط و امنيت هر جامعه به قدرت و كارآيى اقتصاد و توانمندى مالى آن بستگى دارد . از سوى ديگر ، اقتصاد بيمار و وابسته ، در هر جامعه‌اى ، زمينه ساز تزلزل ارزش‌هاى اخلاقى ، حاكميت فساد و فحشا ، ازدياد بزهكارى و آلودگىهاى اجتماعى است . عقب ماندگى اقتصادى در هر جامعه ، موجب عقب‌ماندگى در حوزه‌هاى سياسى ، فرهنگى و نظامى است و وابستگى به بيگانگان را بر جامعه تحميل مىكند . از سوى سوم گاهى مسائل كلان اقتصادى چنان از اهميت و حساسيت بالايى برخوردار است كه يك تصميم بجا و معقول مىتواند جامعه را به اوج عظمت و اعتلا برساند و در برابر گاهى تصميمى نابجا و نسنجيده ، شكست اقتصادى آن جامعه را به دنبال دارد . اين ويژگىهاى انكارناپذير است كه جايگاه « مسائل اقتصادى » را در هر دين و آيينى ممتاز ساخته است . نوشتار پيش رو به دنبال تبيين جايگاه اقتصاد و ارزش مال و ثروت در اسلام و اهميت آن در پيشرفت جوامع بشرى ، در سه گفتار تنظيم و ارائه مىگردد : گفتار اول : جايگاه مال و ثروت از منظر قرآن گفتار دوم : جايگاه مال و ثروت از منظر روايات اسلامى گفتار سوم : وسيله يا هدف ؟